સોશિયલ મીડિયા હવે માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી રહ્યું, પરંતુ તે સત્તા અને સિસ્ટમ સામે અવાજ ઉઠાવવાનું એક સશક્ત માધ્યમ બની ગયું છે. દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતની એક વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણીના વિરોધમાંથી જન્મેલી ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ અત્યારે દેશમાં ભારે ચર્ચામાં છે. તાજેતરમાં જ આ ડિજિટલ આંદોલનના સત્તાવાર એક્સ (X – પૂર્વ ટ્વિટર) એકાઉન્ટને ભારતમાં પ્રતિબંધિત (Ban) કરી દેવામાં આવતા અભિવ્યક્તિની આઝાદી અને ડિજિટલ સેન્સરશિપને લઈને એક નવો વિવાદ છેડાયો છે.
ભાજપ કરતાં પણ વધુ ઇન્સ્ટાગ્રામ ફોલોઅર્સ!
આ ડિજિટલ આંદોલનની તાકાતનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે ગુરુવારે જ આ પેજે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ફોલોઅર્સની સંખ્યામાં દેશની સૌથી મોટી રાજકીય પાર્ટી BJP (ભારતીય જનતા પાર્ટી) ને પણ પાછળ છોડી દીધી છે.
કોકરોચ જનતા પાર્ટી: 1 કરોડ (10 Mi
llion) થી વધુ ફોલોઅર્સ
ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP): 87 લાખ ફોલોઅર્સ
એક્સ (X) એકાઉન્ટ પર પ્રતિબંધ મુકાયા બાદ પણ આ પાર્ટીનું ઇન્સ્ટાગ્રામ પેજ હજુ કાર્યરત છે અને તેના પર યુવાનોનો સપોર્ટ સતત વધી રહ્યો છે.
“આ ક્યાંની લોકશાહી છે?” – ફાઉન્ડર અભિજિત દીપકનો આક્રોશ
એકાઉન્ટ બેન થવા પર આ પેજના ફાઉન્ડર અને સોશિયલ મીડિયા એક્ટિવિસ્ટ અભિજિત દીપકે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક વીડિયો સંદેશ જાહેર કરીને તેમણે સરકાર અને સિસ્ટમ સામે આકરા સવાલો ઉઠાવ્યા છે:
“જેનો ડર હતો એ જ થયું. પહેલા તેમણે અમારું એકાઉન્ટ હેક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો અને જ્યારે તેમાં નિષ્ફળ રહ્યા ત્યારે ભારતની અંદર અમારું ઓફિશિયલ એક્સ એકાઉન્ટ બેન કરી દીધું. અમે માત્ર સરકાર પાસે જવાબદારી (Accountability) માંગી રહ્યા હતા, કોઈ ખોટી વસ્તુ લખી નહોતી. બદલામાં અમારું એકાઉન્ટ ડિએક્ટિવેટ કરી દેવાયું. આ ક્યાંની લોકશાહી છે?”
— અભિજિત દીપક, ફાઉન્ડર, કોકરોચ જનતા પાર્ટી
તેમણે દેશના બેરોજગાર અને શિક્ષિત યુવાનોને આ ડિજિટલ સેન્સરશિપ વિરુદ્ધ એક થઈને અવાજ ઉઠાવવા અપીલ કરી છે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
આ વિવાદની શરૂઆત ગયા અઠવાડિયે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન થઈ હતી. સુનાવણી દરમિયાન CJI સૂર્યકાંતે કથિત રીતે બેરોજગાર યુવાનો સંદર્ભે એક ટિપ્પણી કરી હતી, જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે:
“કેટલાક યુવાનો કોકરોચ જેવા હોય છે, જેમને ન તો કોઈ રોજગાર મળે છે કે ન તો કોઈ વ્યવસાયમાં સ્થાન મળે છે. તેમાંથી કેટલાક મીડિયા ક્ષેત્રે જાય છે, સોશિયલ મીડિયા એક્ટિવિસ્ટ બને છે કે આરટીઆઈ (RTI) એક્ટિવિસ્ટ બને છે અને પછી દરેક સિસ્ટમ પર હુમલો કરવાનું શરૂ કરી દે છે.”
CJI ની સ્પષ્ટતા છતાં આંદોલન તેજ
CJI ના આ નિવેદન બાદ સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનોમાં ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો હતો. જો કે, વિવાદ વધતાં જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે બીજા જ દિવસે સ્પષ્ટતા જારી કરીને કહ્યું હતું કે, તેમનો ઈશારો માત્ર ‘નકલી ડિગ્રી ધારકો’ તરફ હતો અને તેમનો ઈરાદો દેશના સાચા યુવાનોની લાગણી દુભાવવાનો નહોતો.
પરંતુ, યુવાનોએ આ અપમાનને એક આંદોલનમાં બદલી નાખ્યું અને ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ નામે નવું સોશિયલ મીડિયા અભિયાન શરૂ કરી દીધું. હવે જ્યારે આ પેજ લોકપ્રિયતાના શિખરે છે, ત્યારે એક્સ (X) એકાઉન્ટ પર પ્રતિબંધ મુકાતા આ વિવાદ કાનૂની અને રાજકીય વળાંક લઈ ચૂક્યો છે.
